1. Haberler
  2. Yaşam
  3. Peynir Neden Delikli Olur?

Peynir Neden Delikli Olur?

Peynir çiftliğinde tekerlek peynirler
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Çizgi filmlerdeki peynir dilimleri hep deliklidir; gerçekte ise bazı peynirler göz göz, bazıları tamamen pürüzsüzdür. Peynir neden delikli olur sorusunun iki farklı cevabı var: kimi peynirlerde delikler bilerek oluşturulan bir kalite özelliğidir, kimilerinde ise üretimde bir şeylerin ters gittiğini gösterir.

Peynirin Delikli Olmasının Nedeni

Peynirdeki deliklere peynircilikte “göz” denir ve hepsinin kaynağı gazdır. Olgunlaşma sırasında bazı bakteriler karbondioksit üretir. Peynirin hamuru esnekse gaz dışarı çıkamaz, içeride birikir ve baloncuklar oluşturur. Peynir kesildiğinde bu baloncuklar delik olarak görünür.

İstenen Delikler

İsviçre tipi peynirlerde iri ve yuvarlak gözler, üretime özellikle eklenen bir bakteri kültürünün eseridir. Bu bakteriler olgunlaşma sırasında gaz üretirken peynire kendine özgü tatlımsı, fındığımsı aromasını da kazandırır. Delikli peynirin adı denildiğinde akla ilk gelenler emmental ve gravyerdir; Türkiye’de Kars gravyeri bu ailenin en bilinen örneğidir. Bazı yarı sert peynirlerdeki küçük ve düzensiz gözler de üretim tekniğinin doğal sonucudur.

İstenmeyen Delikler

Beyaz peynir ve taze kaşar gibi normalde düzgün kesitli olması beklenen peynirlerde çok sayıda delik, süngerimsi yapı ve şişkinlik bir kusurdur. Peynir neden göz göz olur diye soranlar için başlıca nedenler şunlardır:

  • Hijyen eksikliği: Sütün ya da ekipmanın kirli olması, gaz üreten istenmeyen bakterilerin çoğalmasına yol açar. Bu duruma erken şişme denir.
  • Çiğ ya da yetersiz ısıtılmış süt: Pastörize edilmemiş sütte bu bakteriler canlı kalır.
  • Mayalar: İstenmeyen maya gelişimi gaz ve alkolümsü koku oluşturur.
  • Geç şişme: Olgunlaşmanın ilerleyen haftalarında ortaya çıkan, çatlak ve kötü kokuyla seyreden kusur; çoğunlukla hayvan yemi kaynaklı bakterilerden ileri gelir.
  • Mekanik boşluklar: Pıhtı kalıba doldurulurken yeterince bastırılmazsa araya hava sıkışır. Bu boşluklar gaz kaynaklı değildir; köşeli ve düzensizdir.

Peynir Delikli Olmaması İçin Ne Yapmalı?

Evde ya da küçük ölçekte peynir yapanlar için öneriler:

  1. Sütü pastörize edin: Sütü uygun sıcaklıkta ısıtıp mayalama sıcaklığına soğutmak, istenmeyen bakterilerin büyük bölümünü yok eder.
  2. Taze ve temiz süt kullanın: Sağımdan sonra bekletilmiş, soğutulmamış süt risklidir.
  3. Ekipmanı temizleyin: Tencere, kepçe, kalıp ve tülbentleri kaynar sudan geçirin.
  4. Güvenilir maya ve kültür kullanın: Son kullanma tarihi geçmemiş, doğru saklanmış ürünler seçin.
  5. Pıhtıyı iyi süzün ve baskılayın: Kalıba doldururken hava boşluğu bırakmayın, baskı süresine uyun.
  6. Salamurayı doğru hazırlayın: Kaynatılıp soğutulmuş su ve yeterli tuz kullanın.
  7. Soğuk saklayın: Peyniri uygun sıcaklıkta olgunlaştırın; sıcak ortam gaz üreten mikropları hızlandırır.

Delikli Peynir Sağlıklı mı?

Bu, deliğin kaynağına bağlıdır:

  • Türüne özgü gözler: Gravyer ve emmental gibi peynirlerdeki düzgün, parlak iç yüzeyli yuvarlak delikler tamamen güvenlidir; peynirin doğru olgunlaştığını gösterir.
  • Kusur kaynaklı delikler: Normalde deliksiz olması gereken bir peynirde süngerimsi yapı, şişkin ambalaj, ekşi ya da kötü koku ve acı tat varsa bu mikrobiyal bozulma işaretidir. Böyle bir peyniri tüketmeyin.
  • Mekanik boşluklar: Kokusu ve tadı normal olan peynirdeki birkaç düzensiz boşluk sağlık açısından sorun oluşturmaz.

Özellikle açıkta satılan, çiğ sütten yapılmış ve bol delikli beyaz peynirlerde dikkatli olmak gerekir; hamileler, küçük çocuklar ve yaşlılar bu ürünlerden uzak durmalıdır.

Delikli Peynir mi, Deliksiz Peynir mi?

Doğru cevap peynirin türüne göre değişir. Bir gravyerde gözlerin olmaması ne kadar kusursa, bir beyaz peynirin süngerimsi olması da o kadar kusurdur. Satın alırken şu ölçütlere bakabilirsiniz:

  • Beyaz peynir: Kesiti düzgün ve porselen gibi pürüzsüz olmalı; en fazla birkaç küçük mekanik boşluk bulunabilir.
  • Taze kaşar: Homojen, deliksiz ya da çok az delikli olmalıdır.
  • Eski kaşar ve gravyer: Türe özgü gözler normaldir ve aranan bir özelliktir.
  • Her tür için: Şişkin ambalaj, ekşi koku ve acı tat olumsuz işaretlerdir.

Etiketinde pastörize sütten üretildiği yazan, işletme onay numarası bulunan ürünleri tercih etmek en güvenli yoldur. Peynirle ilgili diğer yazılarımız: beyaz peynir nasıl saklanır ve peynirin faydaları. Daha fazlası Yaşam kategorisinde.

Peynir Neden Delikli Olur?
Yorum Yap

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

orthobymarcie ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!