Ticaretle uğraşan herkesin er ya da geç karşılaştığı bir soru vardır: cari hesap nedir? İşletmeler her alışverişi peşin ödemeyle kapatmaz; mal alınır, ödeme sonra yapılır, arada iadeler ve kısmi tahsilatlar olur. Bu karşılıklı borç-alacak ilişkisinin kaydedildiği hesaba cari hesap denir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; işletmenize özgü konularda mali müşavirinize danışın.
Cari Hesap Nedir?
Cari hesap ne demek sorusunun en kısa cevabı şudur: bir işletmenin müşterileri ve tedarikçileriyle arasındaki alacak ve borç hareketlerinin tarih sırasıyla izlendiği kayıttır. “Cari” sözcüğü akan, süregelen anlamına gelir; muhasebede cari ne demek diye sorulduğunda da süregelen, güncel anlamı kastedilir. Her firma ya da kişi için ayrı bir cari kart açılır. Müşteriye kesilen fatura hesabın borç tarafına, yapılan tahsilat alacak tarafına yazılır; aradaki fark bakiyeyi verir. Bu şekilde vadeli alışveriş yapmaya halk arasında cari çalışmak denir.
Aynı kavram bankacılıkta vadesiz ticari hesaplar için, ekonomide ise bir ülkenin dış dünyayla mal, hizmet ve gelir alışverişini gösteren cari işlemler dengesi için kullanılır.
Cari Hesap Takibi Nedir?
Cari hesap takibi, her müşteri ve tedarikçiyle olan hareketlerin düzenli olarak kaydedilmesi, vadelerin izlenmesi ve bakiyelerin kontrol edilmesidir. Cari işlem nedir diye sorulursa; fatura, tahsilat, ödeme, iade, çek, senet ve virman gibi hesabı etkileyen her hareket bir cari işlemdir.
Cari Hesap Takibi Nasıl Yapılır?
- Her müşteri ve tedarikçi için cari kart açılır. Cari bilgi nedir derseniz; unvan, vergi numarası, adres, iletişim, vade ve risk limiti gibi bu karttaki tanımlayıcı bilgilerdir.
- Kesilen ve alınan faturalar gecikmeden işlenir.
- Tahsilat ve ödemeler belgeleriyle birlikte kaydedilir.
- Vadesi gelen ve geçen alacaklar için yaşlandırma listesi çıkarılır.
- Belirli aralıklarla karşı tarafla mutabakat yapılır.
- Geciken alacaklar için hatırlatma ve gerekirse hukuki süreç başlatılır.
Küçük işletmeler bu işi elektronik tabloyla yürütebilir; işlem sayısı arttıkça ön muhasebe ya da ERP yazılımı kullanmak hataları azaltır.
Cari Hesap Yönetimi Neden Önemli?
- Nakit akışını öngörmeyi sağlar; kimden ne zaman para geleceği ve kime ne zaman ödeme yapılacağı bilinir.
- Tahsilat gecikmelerini erken fark ettirir, şüpheli alacak riskini azaltır.
- Müşteriye tanınacak vade ve limitin sağlıklı belirlenmesine yardımcı olur.
- Tedarikçilerle güvene dayalı ilişki kurulmasını ve mükerrer ödemelerin önlenmesini sağlar.
- Mali tabloların ve vergi beyanlarının doğru hazırlanmasına temel oluşturur.
Cari Hesap Sözleşmesi Nedir?
Cari hesap sözleşmesi, iki tarafın birbirinden olan alacaklarını tek tek istemek yerine hesaba kaydedip belirli dönemlerde hesabı keserek yalnızca bakiyeyi talep etmeyi kararlaştırdığı sözleşmedir. Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenmiştir ve yazılı yapılması gerekir. Hesap kesim dönemleri, faiz ve bakiyenin ödenmesi gibi konular sözleşmeyle belirlenir. Böyle bir sözleşme hazırlarken bir avukattan destek alınmalıdır.
Cari Dönem Ne Demek?
Cari dönem nedir sorusunun cevabı: içinde bulunulan hesap dönemidir. Çoğu işletme için takvim yılıdır. Mali tablolarda rakamlar “cari dönem” ve “önceki dönem” sütunlarında karşılaştırmalı gösterilir.
Cari Hesap Belgeleri Nelerdir?
- Satış ve alış faturaları, iade faturaları
- Tahsilat ve tediye makbuzları
- Banka dekontları
- Çek ve senetler
- İrsaliyeler
- Cari hesap ekstresi ve mutabakat mektupları
- Varsa cari hesap sözleşmesi
Cari Gelir Nedir?
Cari gelir, içinde bulunulan dönemde elde edilen ve sürekliliği olan geliri anlatır; işletmelerde faaliyetlerden doğan dönem gelirleri, kişilerde maaş ve kira gibi düzenli gelirler bu kapsamdadır. Bir defaya özgü, olağan dışı gelirler ile sermaye niteliğindeki girişlerden ayrı tutulur.
Cari Hesap Ekstresi Nedir?
Cari hesap ekstresi, belirli bir tarih aralığında bir cari hesapta gerçekleşen tüm hareketleri sırasıyla gösteren dökümdür. Tarih, belge numarası, açıklama, borç, alacak ve yürüyen bakiye sütunlarından oluşur. Müşteriye gönderilerek kayıtların karşılaştırılmasında ve mutabakatta kullanılır.
Cari Hesap Borcu Nedir?
Cari hesap borcu, bir cari hesapta henüz ödenmemiş tutardır. Müşterinin işletmeye olan borcu işletme açısından alacaktır; işletmenin tedarikçisine olan borcu ise yükümlülüktür. Vadesi geçen borçlar için sözleşmede öngörülmüşse gecikme faizi işletilebilir.
Cari Bakiye Ne Demek?
Cari bakiye, hesabın borç ve alacak toplamları arasındaki farktır.
- Borç bakiyesi: Karşı taraf işletmeye borçludur; işletmenin alacağı vardır.
- Alacak bakiyesi: İşletme karşı tarafa borçludur.
- Sıfır bakiye: Hesap kapalıdır; taraflar ödeşmiştir.
Sağlıklı Cari Takip İçin İpuçları
- Kayıtları günlük işleyin; biriken evrak hataya yol açar.
- Yeni müşterilere risk limiti ve vade tanımlayın.
- Ay ya da çeyrek sonlarında mutabakat yapın.
- Ödemeleri banka üzerinden, açıklama yazarak alın ve yapın.
Cari hesapların kurumsal yazılımlarda nasıl yönetildiğini ERP uzmanı nedir yazımızda, işe yeni başlayanlar için temel adımları e-ticaret nasıl yapılır rehberimizde bulabilirsiniz. Diğer içerikler İş Yaşamı kategorisinde.

[…] muhasebe kayıtlarındaki izlenmesi için cari hesap nedir yazımıza, mali tablolar için gelir tablosu nedir içeriğimize ve İş Yaşamı kategorimize […]
[…] Cari kartlardaki unvan, vergi numarası ve adres bilgilerini güncel tutun; ilgili yazımız cari hesap nedir. […]
[…] Vade farkı ve gecikme faizi hesaplarına temel olur: Müşteri ve tedarikçi cari hesaplarında gecikmeli ödemelerin faizi aynı yöntemle bulunur; ilgili yazımız cari hesap nedir. […]