Sanayide en çok kullanılan birleştirme yöntemlerinden biri gazaltı kaynağıdır. Peki gazaltı kaynak nedir? Makara hâlindeki kaynak telinin bir torç üzerinden sürekli olarak beslendiği, tel ile iş parçası arasında oluşan arkın metali erittiği ve erimiş bölgenin torçtan çıkan koruyucu gazla havadan korunduğu bir ark kaynağı yöntemidir. Bu işlemi yapan cihaza gazaltı kaynak makinesi denir.
Gazaltı kaynak çeşitleri kullanılan gaza göre iki başlıkta anılır. MIG kaynağında argon gibi soy gazlar kullanılır ve yöntem daha çok alüminyum gibi demir dışı metallerde tercih edilir. MAG kaynağında ise karbondioksit ya da karışım gazlar gibi aktif gazlar kullanılır; çelik kaynağında yaygındır. Ayrıca özlü tel adı verilen, içinde koruyucu dolgu bulunan tellerle gaz kullanmadan çalışabilen uygulamalar da vardır.
Gazaltı Kaynak Makinesi Özellikleri Nelerdir?
Bir gazaltı kaynak sistemi şu parçalardan oluşur: güç kaynağı, tel sürme ünitesi, tel makarası, torç ve torç kablosu, gaz tüpü ile regülatörü ve şase pensesi. Öne çıkan özellikleri şöyle sıralanabilir:
- Sürekli tel besleme: Elektrot değiştirmek için durmak gerekmez; uzun dikişler kesintisiz çekilebilir.
- Yüksek kaynak hızı: Örtülü elektrot kaynağına göre daha hızlıdır; seri üretime uygundur.
- Az cüruf: Dikiş üzerinde temizlenecek kalın bir cüruf tabakası oluşmaz; işçilik süresi kısalır.
- Ayarlanabilir gerilim ve tel hızı: Bu iki ayar malzemenin kalınlığına göre birlikte belirlenir. Yeni nesil sinerjik makinelerde tel çapı ve malzeme seçildiğinde ayarlar otomatik önerilir.
- Öğrenme kolaylığı: Tetiğe basıp torcu yürütme mantığıyla çalıştığı için temel düzeyde öğrenilmesi görece kolaydır.
- Farklı pozisyonlarda çalışma: Yatay, dikey ve tavan pozisyonlarında uygulanabilir.
- Soğutma ve devrede kalma: Yoğun kullanılan modellerde su soğutmalı torçlar ve yüksek devrede kalma oranı bulunur.
Gazaltı kaynağı nasıl yapılır?
- Kaynak yapılacak yüzey pas, boya ve yağdan temizlenir.
- Malzemeye uygun tel ve gaz seçilir, makara takılır, tel torca kadar sürülür.
- Gaz debisi regülatörden ayarlanır; şase pensesi iş parçasına sıkıca bağlanır.
- Kalınlığa göre gerilim ve tel hızı ayarlanır, deneme parçasında kontrol edilir.
- Torç uygun açıyla tutulur, tetiğe basılarak ark başlatılır ve sabit hızla ilerlenir.
- Dikiş bittikten sonra parça soğumaya bırakılır ve gözle kontrol edilir.
Yöntemin sınırlı kaldığı durumlar da vardır. Koruyucu gaz rüzgârdan etkilendiği için açık havada önlem almak gerekir; ekipman örtülü elektrot makinelerine göre daha hacimlidir ve gaz tüpü taşımayı gerektirir.
Gazaltı Kaynak Makinesi Nerelerde Kullanılır?
- Otomotiv: Kaporta, şasi ve egzoz üretimi ile onarımı
- Çelik konstrüksiyon: Bina iskeletleri, çatı makasları, platformlar
- Makine imalatı: Gövdeler, şaseler, taşıyıcı parçalar
- Gemi ve tersane işleri
- Tank, kazan ve boru imalatı
- Tarım makineleri ve römork üretimi
- Metal mobilya, korkuluk ve ferforje atölyeleri
- Robotlu kaynak hatları: Sürekli tel besleme sayesinde otomasyona en uygun yöntemlerden biridir.
İnce saclardan kalın profillere kadar geniş bir aralıkta kullanılabilmesi, yöntemi hem küçük atölyeler hem büyük fabrikalar için cazip kılar.
Çalışırken kaynak maskesi, eldiven ve koruyucu giysi kullanılmalı, ortam havalandırılmalı ve gaz tüpleri devrilmeyecek biçimde sabitlenmelidir. Elektrik bağlantıları için yetkili elektrikçiden destek alınmalıdır. Diğer kaynak yöntemleri için kaynak makinesi nasıl çalışır yazımıza, otomasyon tarafı için PLC nedir yazımıza göz atabilirsiniz.

[…] Elektrik bağlantıları yetkili elektrikçiye bırakılmalıdır. Diğer yöntemler için gazaltı kaynak makinesi nedir ve tozaltı kaynağı nedir yazılarımıza, şase bağlantısı için şase pensesi ne işe yarar […]