Saatlerce masa başında oturmak, iyi çalışmak anlamına gelmez. Sınav döneminde herkesin fark ettiği gibi önemli olan çalışılan süre değil, o sürenin nasıl kullanıldığıdır. Bilimsel araştırmalarla desteklenen ders çalışma teknikleri, daha kısa sürede daha kalıcı öğrenmeyi mümkün kılar. Bu yazıda öğrencilerin ve yetişkin öğrenenlerin hemen uygulayabileceği yöntemleri bir araya getirdik.
Verimli Ders Çalışma Nedir?
Verimli ders çalışma, harcanan zaman ve emeğin karşılığında en yüksek öğrenmeyi sağlamaktır. Verimli bir çalışmanın üç özelliği vardır: bir plana dayanır, dikkat tek bir işe yöneltilir ve bilgi pasif biçimde okunmak yerine aktif olarak işlenir. Konuyu yalnızca tekrar tekrar okumak tanıdıklık hissi yaratır ama kalıcı öğrenme sağlamaz; bilgiyi hatırlamaya çalışmak, kendi cümlelerinizle anlatmak ve soru çözmek ise öğrenmeyi derinleştirir.
Etkili ve Verimli Ders Çalışma Teknikleri
Etkili ders çalışma yöntemleri iki başlıkta toplanabilir: zamanı doğru planlamak ve çalışma anında zihni doğru kullanmak.
Zaman yönetimi ve planlama
- Haftalık plan yapın: Hangi gün hangi derse çalışacağınızı önceden belirleyin. Planı gerçekçi tutun ve boşluk bırakın; aksayan günleri telafi edebilmelisiniz.
- Hedefleri küçültün: “Matematik çalışacağım” yerine “türev konusundan 30 soru çözeceğim” gibi ölçülebilir hedefler koyun.
- Pomodoro tekniğini deneyin: 25 dakika kesintisiz çalışma ve 5 dakika mola; dört turdan sonra daha uzun bir mola. Süreleri kendinize göre uyarlayabilirsiniz.
- Zor dersi en verimli saatinize koyun: Zihninizin en açık olduğu saatleri en zorlandığınız konuya ayırın.
- Önceliklendirin: Sınava yakınlık ve konunun ağırlığına göre sıralama yapın.
- Molaları planın parçası yapın: Molada ekrana bakmak yerine kalkıp hareket etmek, su içmek ya da pencereden dışarı bakmak zihni dinlendirir.
- Çalışma ortamını hazırlayın: Düzenli, iyi aydınlatılmış ve sessiz bir masa; gereken malzemelerin elinizin altında olması zaman kaybını önler.
Planlama konusunda haftalık aktivite planı nasıl hazırlanır yazımızdaki yöntemleri ders programınıza uyarlayabilirsiniz.
Odaklanma ve tekrar yöntemleri
- Dikkat dağıtıcıları uzaklaştırın: Telefonu başka odaya bırakın ya da sessize alıp ters çevirin; bildirimleri kapatın.
- Aktif hatırlama yapın: Konuyu okuduktan sonra kitabı kapatıp aklınızda kalanları yazın ya da yüksek sesle anlatın.
- Aralıklı tekrar uygulayın: Bir konuyu tek seferde uzun süre çalışmak yerine aynı gün, ertesi gün, bir hafta ve bir ay sonra kısa tekrarlar yapın.
- Kendi notlarınızı çıkarın: Kitaptaki cümleleri kopyalamak yerine kendi ifadelerinizle özetleyin.
- Zihin haritası ve şema kullanın: Kavramlar arasındaki ilişkiyi görselleştirmek hatırlamayı kolaylaştırır.
- Birine anlatın: Konuyu hiç bilmeyen birine anlatabiliyorsanız öğrenmişsinizdir. Anlatırken takıldığınız yerler eksiklerinizi gösterir.
- Bol soru çözün: Yanlış yaptığınız soruları işaretleyip birkaç gün sonra tekrar deneyin.
- Dersleri karıştırın: Benzer konuları arka arkaya çalışmak yerine farklı dersleri dönüşümlü çalışmak zihni canlı tutar.
Ders Çalışırken Yapılan Yaygın Hatalar
- Son güne bırakmak: Sınav gecesi yapılan yoğun çalışma, bilgiyi kısa süreli belleğe yükler ve hızla unutulur.
- Yalnızca okumak ve altını çizmek: Pasif yöntemlerdir; öğrendiğinizi sanmanıza neden olur.
- Aynı anda birden fazla iş yapmak: Ders çalışırken mesajlaşmak ya da video izlemek verimi ciddi biçimde düşürür.
- Molasız çalışmak: Yorgun zihin bilgiyi kaydetmez.
- Uykudan kısmak: Öğrenilenler uykuda pekişir. Akşam rutiniyle düzenli uyku alışkanlığı edinmek başarıyı doğrudan etkiler.
- Yatakta ya da koltukta çalışmak: Beden dinlenme moduna geçer, odaklanmak zorlaşır.
- Sadece sevilen derse çalışmak: Zor konuları ertelemek açığı büyütür.
- Beslenmeyi ve hareketi ihmal etmek: Ağır yemekler uyku getirir; kısa bir yürüyüş ise dikkati tazeler.
- Kendini başkalarıyla kıyaslamak: Herkesin öğrenme hızı ve yöntemi farklıdır.
Hangi tekniğin size uyduğunu görmek için birkaç hafta deneyip sonuçları gözlemleyin. Okuma alışkanlığını güçlendirmek isteyenler kitap okuma alışkanlığını güçlendiren içerikler yazımıza da göz atabilir.
